Bog' va uchastka
Uchastkadagi begona o'tlardan qanday qutulish mumkin —
Qisqacha
- Bir mavsumda yuz foiz — deyarli mumkin emas: urug'lar tuproqda bir necha yil saqlanadi va sug'orish suvi bilan yangilab boriladi.
- Buyurtma — @allfixx_bot Telegram-botida: vazifani yozing, ijrochilar narxni o'zlari aytadi
Uchastkadagi begona o'tlardan qanday qutulish mumkin — bu savol Toshkent atrofidagi har bir hovli egasiga bahordan kuzgacha tinchlik bermaydi: sug'orishdan keyin o'tlar ko'z ochib yumguncha ko'tariladi, yozgi +40 issiqda esa ular bir mavsumda ikki-uch avlod beradi. Bu matnda begona o'tlar nima uchun qayta-qayta chiqishi, qaysi usul qaysi holatda ishlashi va ishning qaysi qismini o'zingiz bajarishingiz mumkinligi yozilgan. Ayrim o'tlar orasida o'sib ulg'aygan kona daraxtlar alohida mavzu — ularni qachon arralash kerakligi va bunda kimga murojaat qilish to'g'riligi ham bayon etilgan. Matn oxirida Toshkent bo'yicha orientatsion narxlar va tez-tez so'raladigan savollarga javoblar bor.
Nega begona o'tlar har safar qayta chiqadi
Begona o'tlar muammosi bir parcha o't emas, bu tizim. Toshkent sharoitida uch kuch birga ishlaydi:
- Urug' zahirasi. Bitta qo'ng'irbosh yoki tuyaqo'pan o'simligi minglab urug' beradi va ular tuproqda bir necha yil «kutib» yotadi. Siz yuzani tozaladingiz — keyingi sug'orishda tuproqdan yangi partiya unib chiqadi.
- Ildizxo'r turlar. Aqib va ayrim sho'ra turlarining ildizi bir necha metrga ketadi; tuproqni chuqur haydasangiz, har bir kesilgan ildiz bo'lagi yangi o'simlik beradi.
- Sug'orish va issiqlik. Ariq va zax suvlari bilan qo'shni uchastkalardan urug' kelib tushadi, issiqda o'tlar tez urug'laydi va mavsum ichida bir necha marta almashadi.
O'zingiz 5 daqiqada tekshira oladigan narsalar: o'tni tortib ko'ring — poya uzilib, ildizi tuproqda qolsa, shunchaki yulish foyda bermaydi, avval yerni yumshatish kerak. Qayer qalin o'sganini qarang: ariq bo'yi va panjara orqasi — asosiy «manba». Kichik kona ko'chatlarini sanang: ildizi bilan o'yib olish hali oson.
Agar o'simliklar orasida tanasi qalinlashib ulg'aygan daraxtzorlar bo'lsa — bu allaqachon begona o't emas, arralash ishi.
Begona o'tlar bilan kurash tartibi
Kurash odatda to'rt bosqichda yuritiladi.
- Tayyorlash. Sug'orishdan yoki yomg'irdan keyin, tuproq yumshaganda ishlanadi — o'simlik ildizi bilan chiqadi. Quruq yerda poyadan uzilib qoladi.
- Yuzani yig'ish. Tirmap bilan chuqurligi 3–5 sm qilib yuzani yopiladi; chuqur ko'msak kerak emas — pastagi urug'larni yuqoriga chiqarasiz. Eng muhimi: o'tlarni urug' bermasdan oldin olib tashlash.
- To'siq. Tokzor, g'urra va to'shalar ostiga 5–7 sm qalinlikda mul'cha (pichan, yog'och chiplari) yoyiladi — yorug'lik yetmagan urug'lar unmaydi.
- Kimyoviy zarb. Gerbitsid (masalan, glifosat asosidagi) faqat qayta o'sib chiqqan yashil massa ustiga, quyosh va shamolsiz kunda purkiladi; 5–6 soat suv tushmasligi kerak. Ildizxo'r turlarga 2–3 haftadan keyin takrorlanadi. Bu oxirgi chora, ayniqsa ovqat uchun o'stirilgan ekinlar yonida ehtiyot bo'linadi.
O'z kuchi tugagan joy: tanasi 10–15 sm dan qalin, uy tomi yoki elektr simlari yonidagi kona daraxtlarni benzinli arrasiz yechish xavfli — bu ish tajriba va jihoz talab qiladi. Bunday vazifani bog' va uchastka xizmatlari bo'yicha ariza orqali yechish qulay: AllFix mini-ilovasida vazifani va manzilni yozasiz, shu tumanda ishlaydigan ijrochilar o'z narxi va muddati bilan javob beradi, reyting va sharhlarni solishtirib, o'zingiz tanlaysiz. Ariza bepul — to'lov faqat bajarilgan ish uchun.
Uchastkani tozalash va kona daraxtlarni arralash narxlari Toshkentda
Narx asosan maydonga (Toshkentda odatda sotixlab hisoblanadi), o't turi va tanlangan usulga bog'liq: bir yillik o'tlarni o'rish arzonroq, aqib kabi chuqur ildizli turlar bilan kurash ko'proq vaqt oladi. Gerbitsid bilan davolashda takroriy chiqishlar ham narxga kiradi. Kona daraxtlar arralanganda tanasining qalinligi, balandligi va binoga yaqinligi hisobga olinadi — bo'laklab tushirish qimmatroq. Bahorda talab yuqori bo'lgani uchun narxlar ham shu davrda balandroq turadi.
Ko'p beriladigan savollar
Uchastkani begona o'tlardan butunlay qutulish mumkinmi?
Bir mavsumda yuz foiz — deyarli mumkin emas: urug'lar tuproqda bir necha yil saqlanadi va sug'orish suvi bilan yangilab boriladi. Lekin muntazam yig'ish, mul'cha va zarur bo'lganda gerbitsid 2–3 mavsumda o'tlarni keskin kamaytiradi, undan keyin faqat qo'shimcha parvarish qoladi.
Begona o'tlarni gerbitsid bilan yo'q qilish xavfsizmi?
Ko'rsatmadagi dozada va qoidalarga rioya qilinganda xavfi past. Purkashda qo'lqop va niqob taqiladi, bulutli va shamolsiz kunda, madaniy o'simliklarga va meva-tokzorga tegizmasdan ishlanadi. Vosita yashil massa orqali ildizga o'tadi, shuning uchun davolashdan keyin o'tni bir necha kun yulmaydi.
Aqib yoki qo'ng'irboshni ildizidan qanday yo'q qilish kerak?
Aqibni sug'orishdan keyin tuproq yumshaganda chuqur o'yib olish kerak — ildizi uzilib qolsa, qayta o'sib chiqadi. Qo'ng'irbosh oddiyroq: asosiysi uni urug' bermasdan oldin olib tashlash. Ildizi qolgan joylar gerbitsid bilan takroriy davolanadi; to'liq natija odatda 2–3 mavsumda keladi.
Uchastkada o'sib ketgan daraxtni o'zim arrasam bo'ladimi?
Tanasining qalinligi 10 sm gacha bo'lgan va sim hamda binodan uzoq turgan daraxtni qo'l arrasi bilan o'zi arrasangiz bo'ladi — himoya kiyimi bilan va arra tishining to'g'ri yo'nalishida. Qalin, baland yoki tomga yaqin daraxtni bo'laklab tushirish benzinli arra va tajriba talab qiladi, bunda usta chaqirish xavfsizroq.
